Kvinne kjenn din bil – tekst trykt i Dagsavisen september 2008

image

Ein av mine mest velbrukte kjepphestar, er den om at folk får sjå til å ta lappen. Eg irriterer meg grøn over jamaldringar som ikkje kan køyre bil: dei gadd ikkje å ta køyretimar då dei nærma seg slutten av tenåra, og er no så redde for å vere dei einaste gamle (25-35) på trafikalt grunnkurs at dei ikkje tør å ta køyretimar. – Buss og trikk er bra nok for meg, seier dei, – Tog og fly er også aktuelle alternativ, held dei fram, – Men først og fremst likar eg å sykle frå a til å.

 

Jajamennsann. Eg for min del synest også det er bra med andre typar framkomstmiddel, men eg har ei ferdigheit i tillegg: eg kan køyre. Eg kan køyre til IKEA for å hente syklistanes hyller og sofaer. Heim frå fest når siste bussen har gått. I hui og hast til sjukehuset med fødande kvinner. På landtur med ei piknik-korg,  ein parasoll og to avlange klappstolar. På ferie med oppblåste baderingar. Heim frå rema med fem kassar brus. Jada, eg kan køyre både til og frå; eg greier det til og med når dei lapplause sit på. Hjelpelaust uforståande med omsyn til skilt og rundkøyringsreglar bablar dei hol i hovudet på meg, skrur opp radioen, syng med på songane, ler, gler seg til å drikke brusen i bagasjerommet. Dei er uvitande og dei distraherer meg, men eg greier det likevel. Eg kan køyre!

 

Men det er ikkje sikkert at eg alltid køyrer så trygt. Kanskje er ikkje køyreerfaringa mi så imponerande, kanskje har eg sant og seie køyrt så lite i løpet av dei ti – nei tolv! – åra eg har hatt sertifikatet mitt at eg ikkje hugsar rundkøyringsreglane sjølv heller. Kanskje synest eg til og med at bilen verkar dobbelt så stor som han eigentleg er, slik at eg nøler alt for lenge med å skifte til rett felt og dermed må stoppe opp like før det er for seint og med dette danne ei heilt unødvendig kø i den ellers glisne fleirfeltsvegen, før eg kveler motoren og gir meg til å gråte, parkert på den stipla linja midt oppe på Puddefjordsbrua.

 

Eg skriv ”kanskje”, men det er berre for å stille meg sjølv i eit spanande, mystisk lys – det er ikkje ”kanskje” noko av dette eg nemner (bortsett frå det med å gråte på Puddefjordsbrua, som berre var noko eg dikta) – eg er ein nervøs sjåfør. Like nervøs som mi eiga mor er eg likevel ikkje: ho er så redd for å køyre at ho helst aldri vil køyre fortare enn førti kilometer i timen. ”Det er jo to felt på motorvegen”, argumenterer ho, ”det er jo fordi det skal vere lett å køyre forbi for dei som køyrer litt fortare,” held ho fram, og greier ikkje heilt å begripe at det faktisk er livsfarleg å fahre i førti kilometer i timen aus der autobahn. Likevel er det verst når ho skal køyre gjennom tunnelar. Ho er redd tunnelane skal klappe saman, og køyrer, ulogisk nok, endå meir sakte. Dersom ho køyrer saman med faren min, sit ho glad og letta på, og dette meiner dei begge er den beste løysinga, same kor lange bilferiar dei legg ut på, så orkar dei ikkje å irritere seg over at den beste sjåføren (pappa) sit i passasjersetet og klamrar seg til dashbordet medan den anspente sjåføren (mamma) klamrar seg til rattet og held klampen så godt unna bånn som ho greier.

 

Og eg lurer på når min bilnervøsitet skal slå inn for alvor og bli like hemmande som mor mi sin bilangst. Vidare spekulerer eg på om slik frykt for bilkøyring er noko som er vanlegare for kvinner enn for menn. Nei, det er ikkje noko eg spekulerer på, det er noko eg trur på, fullt og fast. Eg trur at generelt og statistisk sett, så er kvinner dårlegare sjåførar enn menn. Og det er ikkje fordi vi ikkje er i stand til betre, det er fordi vi ikkje praktiserer ferdigheitene våre. Eg ser veninnene mine setje seg stillteiande i passasjersetene ved sidan av ektemenn og kjærastar, dei lener seg tilbake og slappar like medvitslaust av som vore dei lapplause, dei gløymer seg og skrur opp bilradioen, ler, syng, gler seg til å drikke brus. Dei argumenterer med at det er dei som tek det meste av arbeidet inne, slik at det berre er rett og rimeleg at mannen tek arbeidet med bilkøyringa ute. Dei gløymer kor deilig det er å køyre, til dømes over Hardangervidda når sola varmar dashbordet, eller lange turar på motorvegen med høg musikk på bilstereoen. Og når dei ser på sertifikatet, så ser dei berre nittitalsfrisyra, og ikkje den fryktlause nittenåringen som tok sats og køyrde forbi semitrailarar i oppoverbakkar. No er dei redde for syklistar på rette strekker, oljelampa som lyser og ikkje minst spyleveskesprutarar som sluttar å sprute.

 

Så kom igjen, kvinner og lapplause! Kikk ned i motoren! Ta køyretimar! Ver Louise, og ikkje Thelma! Og så får de heller ha meg unnskyldt viss det viser seg at dei einaste kvinnelege sjåførane som er dårlege til å køyre bil er meg sjølv, mor mi og veninnene mine.

 

 

 

 

Legg att ein kommentar

Epost-adressa di vil ikkje bli publisert. Naudsynte felt markert *






Kommentar *